<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Angkor Thom</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Angkor_Thom"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.kartographer.style.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/mediawiki.page.gallery.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
<meta name="geo.position" content="13.443302;103.859682"></head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Angkor_Thom rootpage-Angkor_Thom skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Angkor Thom</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr"><p class="mw-empty-elt">
</p>
<p><b>Angkor Thom</b> est la cité royale construite par <a href="Jayavarman_VII" title="Jayavarman VII">Jayavarman VII</a> (qui régna probablement de 1181 à 1220), roi <a href="Bouddhisme" title="Bouddhisme">bouddhiste</a> de l'<a href="Empire_khmer" title="Empire khmer">Empire khmer</a>, à la fin du <abbr class="abbr" title="12ᵉ siècle"><span class="romain">XII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle et au début du <abbr class="abbr" title="13ᵉ siècle"><span class="romain">XIII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle, après la conquête et la destruction d'<a href="Angkor" title="Angkor">Angkor</a> par les <a href="Cham_(peuple)" title="Cham (peuple)">Chams</a>. Son nom actuel, Angkor Thom, signifie « la grande cité » ; son nom <a href="Sanskrit" title="Sanskrit">sanskrit</a> était <i>Mahānagara</i>. Elle est le témoin de la grandeur de l'empire.
</p>
<p>Cette cité se situe à environ deux kilomètres de la rive droite du <a href="Siem_Reap" title="Siem Reap">Siem Reap</a>, une rivière tributaire du <a href="Tonl%C3%A9_Sap" title="Tonlé Sap">Tonlé Sap</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="La_ville">La ville</h2></div>
<p>La cité royale a la forme d'un carré, d'environ trois kilomètres de côté, entouré d'un <a href="Rempart" title="Rempart">rempart</a> haut de <span class="nowrap">8 mètres</span> bordé par des <a href="Douve_(foss%C3%A9)" title="Douve (fossé)">douves</a>. Au milieu de chacun des quatre murs de l'enceinte se trouve une porte monumentale, ornée d'immenses visages d'un des <span class="need_ref" title="Ce passage nécessite une précision." style="cursor:help;">quatre Grands Rois</span><sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">[Lesquels ?]</sup> du panthéon hindouiste et de la représentation d'<a href="Indra" title="Indra">Indra</a> chevauchant son <a href="%C3%89l%C3%A9phant" title="Éléphant">éléphant</a> tricéphale.
</p><p>Ces quatre portes sont reliées par deux voies perpendiculaires qui se rejoignent au centre de l'enceinte où se situe le <a href="Bayon_(Angkor)" title="Bayon (Angkor)">Bayon</a>. Une cinquième porte, la porte de la Victoire<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, se situe un peu au nord de la porte du mur Est (la porte de la Mort). Elle permettait d'accéder à la <a href="Terrasse_des_%C3%A9l%C3%A9phants" class="mw-redirect" title="Terrasse des éléphants">Terrasse des éléphants</a> du Palais Royal, par une route pavée probablement destinée à accueillir les défilés victorieux. Cette porte est dans l'alignement du centre du <i><a href="Architecture_khm%C3%A8re#Baray" title="Architecture khmère">bārāy</a></i> oriental, marqué par le <a href="Mebon_oriental" title="Mebon oriental">Mebon</a>.
</p><p>À chaque porte correspond une chaussée qui franchit les douves. Celle de la porte Sud est gardée de chaque côté par 54 géants <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;"><span title="Ce passage nécessite une référence ; voir l'aide.">[réf. nécessaire]</span></sup>, des <i><a href="Yaksha" title="Yaksha">yakṣa</a></i><sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;"><span title="Ce passage nécessite une référence ; voir l'aide.">[réf. nécessaire]</span></sup> qui tiennent le serpent fabuleux, le <i><a href="N%C3%A2ga" class="mw-redirect" title="Nâga">nâga</a></i> montant la garde devant les quatre grands rois.
</p><p>Selon une autre interprétation, cette chaussée (comme les quatre autres à l'origine) est bordée d'un côté par des génies bienfaisants (les <a href="Deva_(divinit%C3%A9)" title="Deva (divinité)">deva</a>) et de l'autre par les démons (<a href="Asura" title="Asura">asura</a>) qui tirent ensemble sur <a href="V%C4%81suki" title="Vāsuki">Vâsuki</a> le roi des nâgas lors du <a href="Barattage_de_la_mer_de_lait" class="mw-redirect" title="Barattage de la mer de lait">Barattage de la mer de lait</a>.
</p><p>Les constructions de Jayavarman VII sont représentatives par leur décoration du <a href="Syncr%C3%A9tisme" title="Syncrétisme">syncrétisme</a> réussi par les Khmers entre le <a href="Bouddhisme_mah%C4%81y%C4%81na" title="Bouddhisme mahāyāna">bouddhisme Mahāyāna</a> et les cultes hindouistes de <a href="Shiva" title="Shiva">Shiva</a> et de <a href="Vishnou" title="Vishnou">Vishnou</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Les_monuments">Les monuments</h2></div>
<p>À l'intérieur de cette enceinte, se trouvent les ruines de palais, de temples et d'autres bâtiments, envahies par la forêt. Les principales sont :
</p>
<ul><li>les vestiges du Palais Royal, construit sous le règne de <a href="Suryavarman_Ier" title="Suryavarman Ier">Suryavarman I</a>, <span class="nowrap">150 ans</span> avant l'érection de l'enceinte dont on peut encore voir les principaux édifices à usage royal<sup id="cite_ref-aut_2-0" class="reference"><a href="#cite_note-aut-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>;
<ul><li>le <a href="Phimeanakas" title="Phimeanakas">Phimeanakas</a>, structure religieuse pyramidale qui se trouve dans la même enceinte que le Palais Royal, Palais Céleste où, selon la légende, le roi passait la première partie de chaque nuit avec la Reine-Soleil<sup id="cite_ref-aut_2-1" class="reference"><a href="#cite_note-aut-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>;</li>
<li>la <a href="Terrasse_des_%C3%A9l%C3%A9phants" class="mw-redirect" title="Terrasse des éléphants">Terrasse des éléphants</a> qui domine la place royale et sur laquelle donnait l'entrée du Palais Royal, et la <a href="Terrasse_du_Roi_l%C3%A9preux" title="Terrasse du Roi lépreux">terrasse du Roi lépreux</a>, située au Nord de celle-ci ;</li>
<li>deux petits temples bouddhiques: le <a href="Preah_Palilay" title="Preah Palilay">Preah Palilay</a>, à une seule tour, décoré de scènes de la vie de Bouddha, et le <a href="Tep_Pranam" title="Tep Pranam">Tep Pranam</a> dont ne subsiste plus guère qu'une très grande statue du Bouddha assis ;</li>
<li>le <a href="Baph%C3%BBon" title="Baphûon">Baphuon</a> immense <a href="Temple-montagne" title="Temple-montagne">temple-montagne</a> avec son gigantesque Bouddha couché ;</li>
<li>Le bassin Sras Srei réservé aux ablutions royales.</li></ul></li></ul>
<ul><li>le temple du <a href="Bayon_(Angkor)" title="Bayon (Angkor)">Bayon</a>, temple-montagne aux visages souriants, temple d'État de <a href="Jayavarman_VII" title="Jayavarman VII">Jayavarman VII</a> au centre géographique d'Angkor Thom ;</li>
<li>deux édifices dont la destination reste mystérieuse : les <a href="Khleang" title="Khleang">Khléang</a> Nord et Sud ;</li>
<li>bordant à l'Est la route du Bayon à la porte Nord, douze petites tours dites <a href="Prasat_Suor_Prat" title="Prasat Suor Prat">Suor Prat</a> à usage festif<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.</li></ul>
<p>Angkor Thom avait un système de gestion de l'eau très perfectionné :
</p>
<ul><li>dans l'angle sud-ouest, le Bang Thom recueille les eaux usées collectées par un fossé courant au pied de la muraille.</li>
<li>à l'ouest du Palais Royal, un petit <i>baray</i> était alimenté par un canal en provenance du <a href="Baray_occidental" title="Baray occidental"><i>Baray</i> occidental</a></li>
<li>dans l'enceinte du palais, la grande mare royale Sras Srei, d'environ 45 <abbr class="abbr" title="mètre">m</abbr> sur 125 <abbr class="abbr" title="mètre">m</abbr>, dont la margelle est ornée entre autres d'animaux aquatiques finement sculptés.</li></ul>
<p>Outre ces monuments remarquables, Angkor Thom était aussi une vraie ville plus vaste que Paris à la même époque, il y a <span class="nowrap">700 ans</span>. C'était une ville planifiée et conçue comme un grand damier, quadrillée de plus de 150 km de rues, avenues et voies d'eau où se dressaient des milliers d'habitations en bois avec des jardins et des bassins<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>...
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Galerie">Galerie</h2></div>
<ul class="gallery mw-gallery-packed">
<li class="gallerybox" style="width: 177.33333333333px">
<div class="thumb" style="width: 175.33333333333px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Preah Vihear Pram Pi Lvên</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 219.33333333333px">
<div class="thumb" style="width: 217.33333333333px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Chaussée d'accès à la porte sud</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 122.66666666667px">
<div class="thumb" style="width: 120.66666666667px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Tour de la porte Sud, visage représentant <a href="Avalokite%C5%9Bvara" title="Avalokiteśvara">Avalokiteśvara</a></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 290.66666666667px">
<div class="thumb" style="width: 288.66666666667px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Bassin des ablutions royales à proximité du <a href="Phimeanakas" title="Phimeanakas">Phimeanakas</a></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 162px">
<div class="thumb" style="width: 160px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Porte Nord</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 162px">
<div class="thumb" style="width: 160px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Porte Sud</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 258px">
<div class="thumb" style="width: 256px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Défilé d'éléphants, du perron Sud de la <a href="Terrasse_des_%C3%A9l%C3%A9phants" class="mw-redirect" title="Terrasse des éléphants">Terrasse des éléphants</a></div>
</li>
</ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Voir_aussi">Voir aussi</h2></div>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r194021218">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .autres-projets>.titre{text-align:center;margin:0.2em 0}.mw-parser-output .autres-projets>ul{margin:0;padding:0}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li{list-style:none;margin:0.2em 0;text-indent:0;padding-left:24px;min-height:20px;text-align:left;display:block}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li>a{font-style:italic}@media(max-width:720px){.mw-parser-output .autres-projets{float:none}}
/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Articles_connexes">Articles connexes</h3></div>
<ul><li><a href="Empire_khmer" title="Empire khmer">Empire khmer</a></li>
<li><a href="Angkor" title="Angkor">Angkor</a></li>
<li><a href="Art_khmer" title="Art khmer">Art khmer</a></li>
<li><a href="Architecture_khm%C3%A8re" title="Architecture khmère">Architecture khmère</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Liens_externes">Liens externes</h3></div>
<p class="mw-empty-elt">
</p>
<ul><li class="mw-empty-elt"></li>
<li class="mw-empty-elt"></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers">Notice dans un dictionnaire ou une encyclopédie généraliste</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.britannica.com/place/Angkor-Thom"><i>Britannica</i></a></li> </ul></div></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers"><a href="Autorit%C3%A9_(sciences_de_l'information)" title="Autorité (sciences de l'information)">Notices d'autorité</a></span> : <ul><li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://viaf.org/viaf/255575553">VIAF</a></span></li> </ul></div></li>
<li>Jacques Gaucher, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.persee.fr/doc/arasi_0004-3958_2004_num_59_1_1515"><span class="citation">« Angkor Thom, une utopie réalisée ? Structuration de l'espace et modèle indien d'urbanisme dans le Cambodge ancien »</span></a>, in: <i>Arts asiatiques</i>, tome 59, 2004, p. 58-86 (sur le site <!--- https:// --->www.persee.fr )</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style=""><div class="mw-references-wrap"><ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Dubus2000"><span class="ouvrage" id="Arnaud_Dubus2000">Arnaud Dubus, « <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.liberation.fr/culture/2000/09/05/ayuthya-temple-du-pillage-khmer_336073/"><cite style="font-style:normal;">Ayuthya, temple du pillage khmer : Le trafic d'antiquités volées au Cambodge s'organise depuis la Thaïlande</cite></a> », sur <span class="italique">liberation.fr</span>, <i>Libération</i>, <time class="nowrap" datetime="2000-09-05" data-sort-value="2000-09-05">5 septembre 2000</time></span></span></span>
</li>
<li id="cite_note-aut-2"><span class="reference-text">
Autorité pour la Protection du Site et l'Aménagement de la Région d’Angkor / Siem Reap <a rel="nofollow" class="external free" href="http://www.autoriteapsara.org/fr/Angkor/temples_sites/sites/Angkor_thom/palais_royal.html">http://www.autoriteapsara.org/fr/Angkor/temples_sites/sites/Angkor_thom/palais_royal.html</a></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a> </span><span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.autoriteapsara.org/fr/Angkor/temples_sites/sites/Angkor_thom/suor_prat.html">ANGKOR - Suor Prat</a></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Amat2006"><span class="ouvrage" id="Frédéric_Amat2006">Frédéric Amat (<abbr class="abbr" title="photographies">photogr.</abbr> Frédéric Amat), « <cite style="font-style:normal">Découverte : Angkor Thom était une des plus grandes cités d'Asie</cite> », <i>Gavroche Thaïlande</i>, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 138, <time class="nowrap" datetime="2006-02" data-sort-value="2006-02">février 2006</time>, <abbr class="abbr" title="page(s)">p.</abbr> 46 à 48 <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.gavroche-thailande.com/wp-content/uploads/2021/04/Gavroche-2006-Feb..pdf">lire en ligne</a> <abbr class="abbr indicateur-format format-pdf" title="Document au format Portable Document Format (PDF) d'Adobe">[PDF]</abbr>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=D%C3%A9couverte+%3A+Angkor+Thom+%C3%A9tait+une+des+plus+grandes+cit%C3%A9s+d%27Asie&rft.jtitle=Gavroche+Tha%C3%AFlande&rft.issue=138&rft.aulast=Amat&rft.aufirst=Fr%C3%A9d%C3%A9ric&rft.date=2006-02&rft.pages=46+%C3%A0+48&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AAngkor+Thom"></span></span></span></span>
</li>
</ol></div>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Bibliographie">Bibliographie</h2></div>
<p><span class="noviewer" typeof="mw:File"><span></span></span> <span class="ouvrage" id="1911"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> <cite style="font-style:normal" lang="en">« Angkor Thom »</cite>, dans <cite class="italique" lang="en"><a href="Encyclop%C3%A6dia_Britannica" title="Encyclopædia Britannica">Encyclopædia Britannica</a> </cite>, <time>1911</time> <small style="line-height:1em;">(<a href="https://fr.wikisource.org/wiki/en:1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Angkor_Thom" class="extiw external" title="s:en:1911 Encyclopædia Britannica/Angkor Thom">lire sur Wikisource</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=bookitem&rft.btitle=Encyclop%C3%A6dia+Britannica+%26%2391%3Bd%C3%A9tail+de+l%E2%80%99%C3%A9dition%26%2393%3B&rft.atitle=Angkor+Thom&rft.date=1911&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AAngkor+Thom"></span></span>.
</p>
<div class="navbox-container" style="clear:both;">
</div>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail du Cambodge</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’archéologie</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-02-01" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Angkor_Thom&oldid=222594117">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>